1 D ân Phi-li-tin nhóm hiệp các đạo binh mình đặng làm giặc, chúng nó hiệp tại Sô-cô, thuộc về xứ Giu-đa, và đóng trại tại Ê-phê-Đa-mim, giữa Sô-cô và A-xê-ca.
Now the Philistines gathered their armies for battle. They were gathered at Socoh, which belongs to Judah. They set up their tents between Socoh and Azekah, in Ephes-dammim.
2 S au-lơ và người Y-sơ-ra-ên cũng nhóm hiệp, đóng trại tại trũng Ê-la, và dàn trận cùng dân Phi-li-tin.
Saul and the men of Israel were gathered together, and set up their tents in the valley of Elah. They came up dressed for battle to fight against the Philistines.
3 D ân Phi-li-tin đứng trên núi phía nầy, còn Y-sơ-ra-ên đứng trên núi phía kia; trũng phân cách họ.
The Philistines stood on the mountain on one side while Israel stood on the mountain on the other side, with the valley between them.
4 B ấy giờ, có một người lực sĩ từ trại quân Phi-li-tin mà ra, tên là Gô-li-át, quê ở Gát; bề cao người sáu thước một gang.
Then a strong fighter came out from the armies of the Philistines. His name was Goliath, from Gath. He was almost twice as tall as most men.
5 N gười đội mão đồng trên đầu, mặc áo giáp đồng vảy cá, nặng năm ngàn siếc-lơ,
He had a head covering of brass, and wore brass battle-clothes that weighed as much as 5, 000 silver pieces.
6 v à những ủng đồng; sau lưng treo một cây lao đồng.
He wore brass leg-coverings, and had a brass spear on his shoulders.
7 C án của cây lao hắn như cây trục của thợ dệt cửi, và mũi của cây lao nầy nặng sáu trăm siếc-lơ. Kẻ vác binh khí hắn đi trước hắn.
The long part of his spear was like a cross-piece used on a cloth-maker. The iron head of his spear weighed as much as 600 pieces of silver. A man walked before him to carry his shield.
8 V ậy, hắn ra đứng kêu la cùng đội ngũ Y-sơ-ra-ên rằng: Cớ sao các ngươi ra bày trận? Ta há chẳng phải là người Phi-li-tin, còn các ngươi, là tôi tớ của Sau-lơ sao? Hãy chọn một người trong các ngươi xuống đấu địch cùng ta.
Goliath stood and called out to the army of Israel, saying, “Why have you come out dressed for battle? Am I not the Philistine, and you the servants of Saul? Choose a man for yourselves, and let him come down to me.
9 N ếu khi đấu địch cùng ta, hắn trổi hơn ta và giết ta, thì chúng ta sẽ làm tôi tớ các ngươi; nhưng nếu ta trổi hơn hắn và ta giết hắn, thì các ngươi sẽ làm tôi chúng ta, và hầu việc chúng ta.
If he is able to fight with me and kill me, then we will be your servants. But if I fight him and kill him, then you must become our servants and work for us.”
10 N gười Phi-li-tin lại còn nói rằng: Phải, ngày nay ta thách lời nầy cho đội ngũ Y-sơ-ra-ên: Hãy khiến một người ra, đặng chúng ta đấu địch cùng nhau.
Again the Philistine said, “I stand against the army of Israel this day. Give me a man, that we may fight together.”
11 S au-lơ và cả Y-sơ-ra-ên nghe những lời của người Phi-li-tin, thì lấy làm hoảng hồn, sợ hãi lắm.
When Saul and all Israel heard these words of the Philistine, they were troubled and very afraid.
12 V ả, Đa-vít, là con trai của Y-sai, người Ê-phơ-rát kia, quê ở Bết-lê-hem trong xứ Giu-đa, người có tám con trai; trong đời Sau-lơ, Y-sai đã cao tuổi rồi.
Now David was the son of Jesse, an Ephrathite of Bethlehem in Judah. Jesse had eight sons, and was old in the days of Saul. He had lived many years.
13 B a con trai của Y-sai đã theo Sau-lơ nơi chiến trận: tên ba con trai ấy là: con cả Ê-li-áp, con thứ nhì A-bi-đáp, và con thứ ba Sa-ma.
Jesse’s three older sons had followed Saul to the battle. Their names were Eliab the first-born, next Abinadab, and third Shammah.
14 Đ a-vít là con út. Khi ba anh người đã theo Sau-lơ,
David was the youngest. The three oldest sons followed Saul.
15 t hì Đa-vít lìa nơi Sau-lơ, trở về Bết-lê-hem đặng chăn chiên của cha mình.
But David went to and from Saul, to take care of his father’s flock at Bethlehem.
16 N gười Phi-li-tin đi ra buổi mai và buổi chiều, tỏ mình ra như vậy trong bốn mươi ngày.
The Philistine came out and showed himself morning and evening for forty days.
17 V ả, Y-sai nói cùng Đa-vít, con trai mình, mà rằng: Con hãy lấy một ê-pha hột rang và mười ổ bánh nầy, chạy mau đến trại quân đặng đem đưa cho các anh con.
Then Jesse said to his son David, “Take for your brothers a basket of this baked grain and these ten loaves. Hurry and carry them to your brothers among the army.
18 C on cũng hãy đem mười bánh sữa nầy cho quan tướng cai ngàn quân, thử xem các anh con có mạnh chăng, và con phải đem về cho cha một dấu chi lam chứng về phần chúng nó.
And take these ten pieces of cheese to the leader of the thousand man group who is with them. See how your brothers are doing, and bring me news of them.
19 C ác anh con ở cùng Sau-lơ và hết thảy người Y-sơ-ra-ên tại trong trũng Ê-la, để đánh giặc cùng dân Phi-li-tin.
Saul and your brothers and all the men of Israel are in the valley of Elah, fighting with the Philistines.”
20 N gày mai sáng sớm, Đa-vít để chiên cho một người chăn, lấy đồ vật mà đi, như Y-sai đã dặn người. Khi người đã đến đồn, thì đạo binh đi ra đặng dàn trận và reo tiếng chiến tranh.
So David got up early in the morning and left the flock in the care of a shepherd. He took the food and went, as Jesse had told him. And he came to the tents as the army was going out dressed for battle, calling out the war cry.
21 Y -sơ-ra-ên và dân Phi-li-tin dàn trận, hai đạo quân đối nhau.
Israel and the Philistines came near each other dressed for battle, army against army.
22 Đ a-vít cất gánh nặng mình giao cho người giữ đồ vật, đoạn chạy đến chỗ dàn trận, tới hỏi thăm ba anh mình mạnh giỏi chăng.
David left the things with the man to take care of them. He ran to the army, and went to meet with his brothers.
23 N gười đương nói chuyện cùng chúng, kìa người lực sĩ Gô-li-át, tức là người Phi-li-tin ở Gát, từ hàng ngũ Phi-li-tin xơm tới, và Đa-vít nghe hắn nói như những lời ngày trước.
As he talked with them, Goliath the Philistine from Gath came out of the army of the Philistines, and spoke the same words as before. And David heard him.
24 H ết thảy người Y-sơ-ra-ên thấy người nầy, đều chạy trốn và run sợ lắm. Mọi người Y-sơ-ra-ên nói:
When all the men of Israel saw the man, they ran away from him and were very much afraid.
25 C ác ngươi có thấy người đó xơm tới chăng? Hắn đến đặng sỉ nhục Y-sơ-ra-ên. Nếu ai giết được hắn, thì vua sẽ ban thưởng nhiều của cải, gả con gái mình cho người đó, và miễn xâu thuế cho nhà cha người ấy trong Y-sơ-ra-ên.
The men of Israel said, “Have you seen the man who has come out? He has come out to stand against Israel. The king will make the man who kills him rich. And he will give him his daughter, and make his father’s family free from paying taxes in Israel.”
26 Đ a-vít hỏi những người ở gần mình rằng: Người ta sẽ đãi thể nào cho kẻ giết được người Phi-li-tin nầy, và cất sự sỉ nhục khỏi Y-sơ-ra-ên? Vì người Phi-li-tin nầy, kẻ chẳng chịu phép cắt bì nầy, là ai, mà lại dám sỉ nhục đạo binh của Đức Chúa Trời hằng sống?
Then David said to the men standing by him, “What will be done for the man who kills this Philistine, and takes away Israel’s shame? For who is this Philistine who has not gone through the religious act of the Jews? Who is he, that he should make fun of the armies of the living God?”
27 N gười ta lấy lời thường nói ấy mà đáp cùng người rằng: Ai giết được hắn thì phần thưởng sẽ là như vậy.
And the people answered him in the same way, “This is what will be done for the man who kills him.”
28 N hưng Ê-li-háp, anh cả người, nghe Đa-vít nói như vậy, nổi giận người mà nói rằng: Cớ sao mày đến đây? Mày bỏ ít con chiên của chúng ta trong đồng vắng cho ai? Tao biết tánh kiêu ngạo và sự độc ác của lòng mày. Aáy đặng xem tranh chiến nên mày mới đến.
His oldest brother Eliab heard what he said to the men. He became very angry with David and said, “Why have you come here? With whom have you left those few sheep in the desert? I know of your pride and the sin of your heart. You have come to see the battle.”
29 Đ a-vít đáp rằng: Vậy, tôi có làm chi đâu? Aáy chỉ là một câu hỏi thôi?
But David said, “What have I done now? Was it not just a question?”
30 N gười dan xa anh mình, lặp hỏi những người khác cũng một câu ấy, thì người ta đáp như lần thứ nhứt.
Then David turned away from him to another and asked the same question. And the people gave him the same answer.
31 C ó người nghe các lời Đa-vít nói, bèn thuật lại cho Sau-lơ hay; Sau-lơ đòi người đến.
When David’s words were heard, they were told to Saul, and Saul sent for him.
32 Đ a-vít thưa với Sau-lơ rằng: Xin chớ ai ngã lòng vì cớ người Phi-li-tin kia! Kẻ tôi tớ vua sẽ đi đấu địch cùng hắn.
David said to Saul, “Let no man’s heart become weak because of him. Your servant will go and fight with this Philistine.”
33 S au-lơ đáp cùng Đa-vít rằng: Ngươi chẳng thế đi đấu địch cùng người Phi-li-tin kia, vì ngươi chỉ là một đứa con trẻ, còn hắn là một tay chiến sĩ từ thuở còn thơ.
Saul said to David, “You are not able to go and fight against this Philistine. You are only a young man, while he has been a man of war since he was young.”
34 Đ a-vít tâu cùng Sau-lơ rằng: Khi tôi tớ vua chăn chiên của cha mình, hễ có sư tử hay là con gấu đến tha một con chiên của bầy.
But David said to Saul, “Your servant was taking care of his father’s sheep. When a lion or a bear came and took a lamb from the flock,
35 t hì tôi đuổi theo, đánh nó, rứt con chiên khỏi miệng nó; hễ nó cất lên cự tôi, tôi nắm râu nó, đánh và giết nó đi.
I went after him and fought him and saved it from his mouth. When he came against me, I took hold of him by the hair of his head and hit him and killed him.
36 T ôi tớ vua đã đánh chết con sư tử và con gấu, vậy thì người Phi-li-tin không chịu phép cắt bì kia cũng sẽ đồng số phận với chúng nó; vì hắn sỉ nhục các đạo binh của Đức Chúa Trời hằng sống.
Your servant has killed both the lion and the bear. And this Philistine who has not gone through our religious act will be like one of them. For he has made fun of the armies of the living God.”
37 Đ a-vít lại nói: Đức Giê-hô-va đã giải cứu tôi khỏi vấu sư tử và khỏi cẳng gấu, ắt sẽ giải cứu tôi khỏi tay người Phi-li-tin kia. Sau-lơ đáp rằng: Hãy đi, nguyện Đức Giê-hô-va ở cùng ngươi!
And David said, “The Lord Who saved me from the foot of the lion and from the foot of the bear, will save me from the hand of this Philistine.” Saul said to David, “Go, and may the Lord be with you.”
38 S au-lơ lấy áo chiến mình mặc cho Đa-vít, đội cái mão đồng lên đầu người, và mặc áo giáo cho người.
Then Saul dressed David with his clothes. He put a brass head covering on his head, and dressed him with heavy battle-clothes.
39 Đ a-vít đeo gươm của Sau-lơ ở trên áo chiến và tập đi thử, vì không có thói quen. Nhưng người nói cùng Sau-lơ rằng: Tôi không thế mang khí giới nầy mà đi được; vì tôi không có thói quen. Đa-vít bèn cổi áo ấy ra,
David put on his sword over his heavy battle-clothes and tried to walk, for he was not used to them. Then David said to Saul, “I cannot go with these, for I am not used to them.” And David took them off.
40 c ầm một cây gậy, lựa dưới khe năm cục đá bóng láng, để trong cái túi chăn chiên mình vẫn có, và cái trành ném đá ở nơi tay, rồi xơm tới người Phi-li-tin.
He took his stick in his hand, and chose five smooth stones from the river. He put them in his shepherd’s bag. His sling was in his hand, and he went to the Philistine.
41 N gười Phi-li-tin cũng xơm tới, đến gần Đa-vít, có kẻ vác binh khí đi trước.
The Philistine came near to David, with the man carrying his shield in front of him.
42 N gười Phi-li-tin xem Đa-vít, thấy người còn trẻ, nước da hồng hồng, mặt đẹp đẽ, thì khinh người.
When the Philistine looked and saw David, he thought nothing of him. For he was only a young man, with good color in his skin, and good-looking.
43 N gười Phi-li-tin nói cùng Đa-vít rằng: Ta há là một con chó nên người cầm gậy đến cùng ta? Người Phi-li-tin bắt danh các thần mình mà rủa sả Đa-vít,
The Philistine said to David, “Am I a dog, that you come to me with sticks?” And the Philistine spoke against David by his gods.
44 v à tiếp rằng: Hãy lại đây, ta sẽ ban thịt ngươi cho chim trời và thú đồng.
The Philistine said to David, “Come to me. I will give your flesh to the birds of the sky and the animals of the field.”
45 Đ a-vít đáp cùng người Phi-li-tin rằng: Ngươi cầm gươm, giáo, lao mà đến cùng ta; còn ta, ta nhơn danh Đức Giê-hô-va vạn binh mà đến, tức là Đức Chúa Trời của đạo binh Y-sơ-ra-ên, mà ngươi đã sỉ nhục.
Then David said to the Philistine, “You come to me with a sword and spears. But I come to you in the name of the Lord of All, the God of the armies of Israel, Whom you have stood against.
46 N gày nay Đức Giê-hô-va sẽ phó ngươi vào tay ta, ta sẽ giết ngươi, cắt đầu ngươi, và ngày nay ban thây của đạo binh Phi-li-tin cho chim trời và thú vật của đất.
This day the Lord will give you into my hands. I will knock you down and cut off your head. This day I will give the dead bodies of the army of the Philistines to the birds of the sky and the wild animals of the earth. Then all the earth may know that there is a God in Israel.
47 K hắp thế gian sẽ biết rằng Y-sơ-ra-ên có một Đức Chúa Trời; và quân lính nầy sẽ thấy rằng Đức Giê-hô-va không giải cứu bằng gươm, hoặc bằng giáo; vì Đức Giê-hô-va là Chúa của chiến trận, và Ngài sẽ phó các ngươi vào tay chúng ta.
All these people gathered here may know that the Lord does not save with sword and spear. For the battle is the Lord’s and He will give you into our hands.”
48 X ảy khi người Phi-li-tin đứng dậy, xơm tới đón Đa-vít, Đa-vít vội vàng chạy về hướng hàng trận quân nghịch đặng đón người Phi-li-tin.
Then the Philistine rose up and came to meet David. And David rushed to the center of the valley to meet the Philistine.
49 Đ a-vít thò tay vào túi mình, lấy một cục đá, ném nó bằng trành, trúng nơi trán người Phi-li-tin. Cục đá lọt thấu trong trán, Gô-li-át té úp mặt xuống đất.
David put his hand into his bag, took out a stone and threw it, and hit the Philistine on his forehead. The stone went into his forehead, so that he fell on his face to the ground.
50 N hư vậy Đa-vít thắng được người Phi-li-tin bằng cái trành nắm đá và cục đá, đánh chết hắn mà không có gươm nơi tay.
So David won the fight against the Philistine with a sling and a stone. He hit the Philistine and killed him. There was no sword in David’s hand.
51 Đ oạn, Đa-vít chạy lại, xông vào mình người Phi-li-tin, lấy gươm của hắn và rút ra khỏi vỏ, giết hắn, và cắt đầu đi. Dân Phi-li-tin thấy kẻ lực sĩ mình đã chết, thì chạy trốn.
Then David ran and stood over the Philistine. He took his sword out of its holder and killed him, and cut off his head with it. When the Philistines saw that their strong soldier was dead, they ran away.
52 B ấy giờ, người Y-sơ-ra-ên và Giu-đa dấy lên, hò hét, đuổi theo dân Phi-li-tin cho đến cửa thành Gát và E
The men of Israel and Judah rose up and called out and went after the Philistines as far as Gath and the gates of Ekron. The dead Philistines lay on the way from Shaaraim as far as Gath and Ekron.
53 D ân Y-sơ-ra-ên, sau khi đã rượt đuổi dân Phi-li-tin rồi, thì trở về cướp phá trại quân chúng nó.
Then the Israelites returned from following the Philistines and took what had belonged to them among their tents.
54 Đ a-vít lấy thủ cấp của người Phi-li-tin đem đến Giê-ru-sa-lem; nhưng để binh khí Gô-li-át lại trong trại mình.
David took the Philistine’s head and brought it to Jerusalem. But he put his battle-clothes in his tent.
55 S au-lơ thấy Đa-vít đón đánh người Phi-li-tin, thì có hỏi quan tổng binh A
When Saul saw David going out against the Philistine, he said to Abner the head of his army, “Abner, whose son is this young man?” And Abner said, “By your life, O king, I do not know.”
56 V ua nói cùng người rằng: Hãy hỏi thăm gã trai trẻ ấy là con của ai.
The king said, “Find out whose son the young man is.”
57 K hi Đa-vít đã giết người Phi-li-tin trở về, thì A
So when David returned from killing the Philistine, Abner brought him to Saul with the Philistine’s head in his hand.
58 S au-lơ nói cùng người rằng: Hỡi gã trai trẻ, ngươi là con ai? Đa-vít thưa rằng: Tôi là con Y-sai, tôi tớ của vua, ở tại Bết-lê-hem.
Saul said to him, “Whose son are you, young man?” David answered, “I am the son of your servant Jesse of Bethlehem.”