1 F jalët e urta të Salomonit, birit të Davidit, mbret i Izraelit,
I Proverbi di Salomone, figlio di Davide, re d'Israele,
2 p ër të njohur diturinë dhe për të mësuar gjykimet e mënçura;
per conoscere sapienza e ammaestramento per intendere i detti di senno;
3 p ër të ditur si të veprosh me urti, me drejtësi, me gjykim dhe ndershmëri,
per ricevere ammaestramento circa l'agire saggiamente, la giustizia, il giudizio e la dirittura
4 p ër t’u dhënë shkathtësi njerëzve të thjeshtë, njohje dhe reflektim të riut.
per dare accorgimento ai semplici, conoscenza e riflessione al giovane.
5 I urti do të dëgjojë dhe do të rritë diturinë e tij; njeriu i zgjuar do të përfitojë këshilla të urta,
Il savio ascolterà e accrescerà il suo sapere; l'uomo con intendimento ne otterrà saggi consigli,
6 p ër të kuptuar një sentencë dhe një enigmë, fjalët e të urtëve dhe thëniet e tyre të errëta.
per comprendere una sentenza e un enigma, le parole dei savi e i loro detti oscuri
7 F rika e Zotit është fillimi i njohjes; por njerëzit e pamend përçmojnë diturinë dhe arsimin.
Il timore dell'Eterno è il principio della conoscenza, ma gli stolti disprezzano la sapienza e l'ammaestramento.
8 D ëgjo, o biri im, mësimet e atit tënd dhe mos i lër pas dore mësimet e nënes sate,
Ascolta, figlio mio, l'ammaestramento di tuo padre e non trascurare l'insegnamento di tua madre,
9 s epse janë një nur që zbukuron kokën tënde dhe një stoli në qafën tënde.
perché saranno un fregio di grazia al tuo capo e monili al tuo collo.
10 B iri im, në qoftë se mëkatarët duan të të mashtrojnë, mos prano,
Figlio mio, se i peccatori ti vogliono sedurre, non acconsentire.
11 n ë qoftë se thonë: "Eja me ne; kemi ngritur një pritë për të derdhur gjak; i ngritëm gracka të pafajmit pa ndonjë shkak;
Se dicono: «Vieni con noi; stiamo in agguato per spargere sangue, tendiamo insidie senza motivo all'innocente,
12 l e t’i kapërdimë të gjallë, ashtu si Sheoli, tërësisht si ata që zbresin në gropë;
inghiottiamoli vivi, come lo Sceol tutt'interi come quelli che scendono nella fossa;
13 n e do të gjejmë lloj-lloj pasurish të çmueshme, do t’i mbushim shtëpitë tona me plaçka;
noi troveremo ogni sorta di beni preziosi, riempiremo le nostre case di bottino;
14 t i do ta hedhësh në short pjesën tënde me ne, dhe të gjithë ne do të kemi një qese të vetme";
tu trarrai a sorte la tua parte con noi, e fra noi tutti ci sarà una sola borsa»
15 b iri im, mos shko me ta në po atë rrugë, ndale hapin nga shtegu i tyre,
figlio mio, non incamminarti con loro, trattieni il tuo piede dal loro sentiero,
16 s epse këmbët e tyre turren drejt së keqes dhe ata nxitojnë të derdhin gjak.
perché i loro piedi corrono al male e si affrettano a versare sangue.
17 S htrihet më kot rrjeta përpara çdo lloji zogjsh;
Si tende invano la rete davanti a ogni sorta di uccelli;
18 p or këta kurdisin prita kundër gjakut të vet dhe ngrenë kurthe kundër vetë jetës së tyre.
ma costoro pongono agguati al loro proprio sangue e tendono insidie alla loro stessa vita.
19 T ë tilla janë rrugët e çdo njeriu të etur për pasuri; ajo ia heq jetën atyre që e kanë.
Tali sono le vie di ogni uomo avido di guadagno; esso toglie la vita del suo proprietario.
20 D ituria bërtet nëpër rrugë, zëri i saj dëgjohet nëpër sheshe;
La sapienza grida per le vie, fa sentire la sua voce per le piazze;
21 a jo thërret në vendet ku ka turma dhe ligjëron në hyrje të portave të qytetit;
essa chiama nei luoghi affollati e pronuncia i suoi discorsi all'ingresso delle porte in città:
22 " Deri kur, o njerëz të thjeshtë, do t’ju pëlqejë thjeshtësia dhe tallësit do të kënaqen duke u tallur dhe budallenjtë do të urrejnë dijen?
«Fino a quando, o semplici, amerete la semplicioneria, e gli schernitori prenderanno gusto a schernire e gli stolti avranno in odio la conoscenza?
23 E jani në vete nga qortimi im; ja, unë do të derdh mbi ju Frymën time dhe do t’ju bëj të njohura fjalët e mia.
Volgetevi alla mia riprensione; ecco, io verserò il mio Spirito su di voi e vi farò conoscere le mie parole.
24 S epse unë thirra dhe ju nuk keni dashur, shtriva dorën time dhe askush prej jush nuk i kushtoi vëmendje,
Poiché ho chiamato e voi avete rifiutato, ho steso la mia mano e nessuno vi ha fatto attenzione,
25 p ërkundrazi hodhët poshtë të gjitha këshillat e mia dhe nuk pranuat ndreqjen time,
anzi avete respinto ogni mio consiglio e non avete accettato la mia correzione,
26 e dhe unë do të qesh me fatkeqësinë tuaj, do të tallem kur të vijë ajo që ju druani,
anch'io riderò della vostra sventura, mi farò beffe quando verrà ciò che temete,
27 k ur ajo që druani të vijë si një furtunë, dhe fatkeqësia juaj të vijë si një stuhi, kur t’ju mbulojnë fatkeqësia dhe ankthi.
quando ciò che temete verrà come una tempesta, e la vostra sventura arriverà come un uragano, quando verranno su di voi l'avversità e l'angoscia.
28 A tëherë ata do të më thërrasin mua, por unë nuk do të përgjigjem; do të më kërkojnë me kujdes, por nuk do të më gjejnë.
Allora essi grideranno a me, ma io non risponderò, mi cercheranno con premura, ma non mi troveranno.
29 S epse kanë urryer dijen dhe nuk kanë zgjedhur frikën e Zotit,
Poiché hanno odiato la conoscenza e non hanno scelto il timore dell'Eterno,
30 n uk kanë dashur të pranojnë këshillën time dhe kanë përbuzur të gjitha qortimet e mia.
non hanno voluto accettare il mio consiglio e hanno disprezzato ogni mia riprensione.
31 P randaj do të hanë frytin e sjelljes së tyre dhe do të ngopen me këshillat e tyre.
Perciò si ciberanno del frutto della loro condotta e si sazieranno dei loro propri consigli.
32 S epse përdalja e njerëzve të thjeshtë i vret dhe qetësia e rreme e budallenjve i zhduk;
Poiché lo sviamento dei semplici li uccide e la falsa tranquillità degli stolti li fa perire;
33 p or ai që më dëgjon do të banojë një vend të sigurt, do të jetë me të vërtetë i qetë, pa frikë nga çfarëdo e keqe".
ma chi mi ascolta abiterà al sicuro, sarà veramente tranquillo, senza paura di alcun male».