1 ¶ Boast not thyself of tomorrow for thou knowest not what a day may bring forth.
Chớ khoe khoang về ngày mai; Vì con chẳng biết ngày mai sẽ sanh ra điều gì.
2 ¶ Let another man praise thee and not thine own mouth; a stranger, and not thine own lips.
Hãy để cho kẻ khác khen ngợi con, miệng con chẳng nên làm; Để cho một người ngoài tán mỹ con, môi con đừng làm.
3 ¶ A stone is heavy and the sand weighty; but a fool’s wrath is heavier than them both.
Đá thì nặng, cát cũng nặng; Nhưng cơn tức giận của kẻ ngu dại còn nặng hơn cả hai.
4 W rath is cruel, and anger is impetuous, but who is able to stand before envy?
Sự căm gan vốn hung dữ, và cơn giận như nước tràn ra; Nhưng ai đứng nổi trước sự ghen ghét?
5 ¶ Open rebuke is better than secret love.
Một lời quở trách tỏ tường Hơn là thương yêu giấu kín.
6 F aithful are the wounds of a friend, but the kisses of an enemy are deceitful.
Bạn hữu làm cho thương tích, ấy bởi lòng thành tín; Còn sự hôn hít của kẻ ghen ghét lấy làm giả ngụy.
7 ¶ The full soul loathes a honeycomb, but to the hungry soul every bitter thing is sweet.
Kẻ no nê giày đạp tàng mật dưới chơn mình; Song điều gì đắng cũng lấy làm ngọt cho kẻ đói khát.
8 ¶ As a bird that wanders from her nest, so is a man that wanders from his place.
Kẻ lưu lạc xa cách nơi ở của mình, Giống như chim bay đây đó khỏi ổ nó vậy.
9 ¶ Ointment and perfume rejoice the heart, so does the sweetness of a man’s friend by hearty counsel.
Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái linh hồn; Lời khuyên do lòng bạn hữu ra cũng êm dịu dường ấy.
10 D o not forsake thine own friend and thy father’s friend, neither go into thy brother’s house in the day of thy calamity, for better is a neighbour that is near than a brother far off.
Chớ lìa bạn mình, hay là bạn của cha mình; Trong ngày hoạn nạn chớ đi đến nhà anh em mình: Một người xóm giềng gần còn hơn anh em xa.
11 ¶ My son, be wise and make my heart glad that I may answer him that reproaches me.
Hỡi con, khá khôn ngoan, và làm vui lòng cha, Để cha có thế đáp lại cùng kẻ nào sỉ nhục cha.
12 ¶ A prudent man foresees the evil and hides himself, but the simple pass on and are hurt by it.
Người khôn khéo thấy trước sự tai hại, bèn lo ẩn núp mình; Còn kẻ ngu muội cứ đi qua, và phải mang lấy tai vạ.
13 ¶ Take his garment that is surety for a stranger and take a pledge of him that is surety for a strange woman.
Hãy lấy áo của người, vì người đã bảo lãnh cho kẻ lạ; Khá buộc người một của cầm, vì người đã đáp thế cho người dâm phụ.
14 ¶ He that blesses his friend with a loud voice, rising early in the morning, it shall be counted a curse to him.
Kẻ nào chổi dậy sớm chúc phước lớn tiếng cho bạn hữu mình, Người ta sẽ kể điều đó là sự rủa sả.
15 ¶ A continual dripping in a very rainy day and a contentious woman are alike.
Một máng xối giột luôn luôn trong ngày mưa lớn, Và một người đờn bà hay tranh cạnh, cả hai đều y như nhau.
16 W hosoever hides her hides the wind, because the oil in his right hand cries out.
Ai muốn ngăn giữ nàng, khác nào ngăn giữ gió, Và như tay hữu cầm lấy dầu vậy.
17 ¶ Iron sharpens iron; so a man sharpens the countenance of his friend.
Sắt mài nhọn sắt. Cũng vậy người bổ dưỡng diện mạo bạn hữu mình.
18 ¶ Whosoever keeps the fig tree shall eat the fruit thereof, so he that waits on his master shall be honoured.
Ai săn sóc cây vả, sẽ ăn trái nó; Và kẻ nào hầu chủ mình ắt được tôn trọng.
19 ¶ As in water face corresponds to face, so the heart of man to man.
Mặt dọi mặt trong nước thế nào, Lòng người đối với người cũng thế ấy.
20 ¶ Sheol and hell are never full; so the eyes of man are never satisfied.
Con mắt loài người chẳng hề chán, Cũng như âm phủ và vực sâu không hề đầy vậy.
21 ¶ As the fining pot tries the silver and the furnace the gold; so the man is tried by the mouth of whoever praises him.
Lò thử bạc, dót thử vàng; Còn sự khen ngợi thử loài người.
22 ¶ Though thou should bray a fool in a mortar among wheat with a pestle, yet his foolishness will not depart from him.
Dầu con dùng chầy giã mà giã kẻ ngu dại trong cối Chung lộn với gạo, Thì sự điên dại nó cũng không lìa khỏi nó.
23 ¶ Be thou diligent to know the countenance of thy sheep, and put thy heart into thy herds.
Hãy rán biết cảnh trạng bầy chiên con, Và lo săn sóc các đoàn bò của con;
24 F or riches are not for ever, and does the crown endure to every generation?
Vì sự giàu có không lưu tồn mãi mãi, Và mũ triều thiên há còn đến đời đời sao?
25 T he tender grass shows itself, and the hay appears, and the herbs of the mountains are reaped.
Cỏ khô đã mất đi, cỏ non bèn mọc ra, Và người ta thâu nhập rau cỏ núi.
26 T he lambs are for thy clothing, and the goats are for the price of the field.
Lông chiên con dùng làm áo xống cho con, Giá dê đực dùng mua đồng ruộng.
27 A nd thou shalt have goats’ milk enough for thy food, for the food of thy household, and for the maintenance of thy maidens.
Sữa dê có đủ làm đồ ăn cho con, Cho người nhà con, và đặng nuôi lấy các con đòi của con.